جزوهعلوم تجربیپایهی ششمدرس ۴: سفر به اعماق زمینمتوسط
تصویرسازی: هوش مصنوعی نوین
۱📌زمینلرزه و امواج لرزهای
زمینلرزه در اثر شکستن ناگهانی سنگهای درون زمین ایجاد میشود.
انرژی آزاد شده به صورت امواج لرزهای به سطح زمین میرسد.
کانون زمینلرزه محل دقیق آزاد شدن انرژی درون زمین است.
💡 مثال: وقتی شاخه خشکی را آرام فشار میدهیم تا ناگهان بشکند، لرزش آن را در دستمان حس میکنیم؛ زمینلرزه هم همینطور است.
۲📌ساختمان درونی زمین (ترکیب شیمیایی)
از نظر ترکیب شیمیایی، زمین سه لایه دارد: پوسته، گوشته و هسته.
پوسته بخش بیرونی و سخت زمین است که روی آن زندگی میکنیم.
گوشته لایه میانی و ضخیم بین پوسته و هسته است.
💡 مثال: پوسته زمین مثل پوست نازک روی یک سیب است.
تصویرسازی: هوش مصنوعی نوین
۳📌ساختمان درونی زمین (حالت مواد)
از نظر حالت مواد، زمین پنج بخش دارد: سنگکره، خمیرکره، گوشته زیرین، هسته خارجی و هسته داخلی.
هسته خارجی زمین مایع و هسته داخلی آن جامد است.
خمیرکره حالت نیمهجامد یا خمیری دارد و زیر سنگکره قرار گرفته است.
۴📌روشهای دانشمندان برای شناخت درون زمین
دانشمندان از طریق بررسی امواج لرزهای و سرعت عبور آنها از سنگهای مختلف، به درون زمین پی میبرند.
سرعت امواج لرزهای در سنگهای سخت و متراکم با سنگهای نرم و کمتراکم متفاوت است.
✨ جمعبندی: زمینلرزه در اثر شکستن سنگهای درون زمین رخ داده و امواج لرزهای را تولید میکند. ساختمان زمین از سه لایه اصلی پوسته، گوشته و هسته تشکیل شده است. هسته خارجی زمین مایع و هسته داخلی آن جامد است.
🧠خودت رو امتحان کن
۱علی و دوستانش در کلاس علوم با استفاده از براده آهن و پینگپنگ در حال ساخت مدل مقطعی زمین هستند. محل دقیق آزاد شدن انرژی درون زمین که باعث زمینلرزه میشود، چه نام دارد؟
۲به تصویر دیاگرام لایههای زمین نگاه کن؛ کدام لایه از بخش مرکزی زمین حالت مایع دارد و در مرکز زمین چه بخشی جامد است؟
۳هنگامی که در حیاط مدرسه بازی میکنید، ناگهان زمین میلرزد. علت اصلی ایجاد این زمینلرزه در درون زمین چیست؟
۴دانشمندان برای فهمیدن اینکه درون زمین چه خبر است، از چه امواجی استفاده میکنند و سرعت این امواج در چه نوع سنگهایی با هم فرق دارد؟