برای جمع و تفریق کسرها حتماً باید مخرجها مساوی باشند.
کوچکترین مخرج مشترک (ک.م.م) کار محاسبات را راحتتر میکند.
در اعداد مخلوط میتوانیم ابتدا قسمتهای صحیح و کسری را جدا جمع کنیم یا عدد مخلوط را به کسر تبدیل کنیم.
💡 مثال: اگر سارا ۱ و ۱۲ لیتر آب و علی ۲ و ۳۴ لیتر آب داشته باشد، کل آب آنها ۴ و ۱۴ لیتر میشود.
✍️ مثال حلشده: حصل جمع ۲ ۱۳ + ۱ ۵۶ را به دست آورید.
مخرجهای ۳ و ۶ را هممخرج میکنیم (مخرج مشترک ۶ است).
ک سر ۲ ۱۳ به ۲ ۲۶ تبدیل میشود.
صحیح با صحیح (۲+۱=۳) و کسر با کسر (۲۶ + ۵۶ = ۷۶) جمع میشوند.
کسر ۷۶ را به ۱ و ۱۶ تبدیل کرده و با ۳ جمع میکنیم تا پاسخ نهایی ۴ و ۱۶ شود.
✅ ۴ ۱۶
⚠️ حواست باشه: مخرج کسرها در جمع و تفریق تغییر نمیکند؛ خیلی از دانشآموزان اشتباهی مخرجها را با هم جمع میکنند!
۲📌ضرب کسرها و عدد معکوس
در ضرب کسرها، صورت در صورت و مخرج در مخرج ضرب میشود.
ساده کردن کسرها قبل از ضرب، محاسبه را بسیار آسانتر میکند.
معکوس هر عدد (به جز صفر) عددی است که اگر در آن ضرب شود، حاصل ۱ میشود.
💡 مثال: معکوس کسر ۳۴ برابر با ۴۳ است.
⚠️ حواست باشه: برای پیدا کردن معکوس عدد مخلوط، حتماً ابتدا باید آن را به کسر تبدیل کنید.
۳📌تقسیم کسرها
تقسیم کسرها با استفاده از شکل، محور و روش محاسباتی انجام میشود.
قاعده طلایی: تقسیم کسرها با ضرب کسر اول در معکوس کسر دوم انجام میشود.
محاسبات ترکیبی یعنی رعایت حق تقدم پرانتز، ضرب و تقسیم، سپس جمع و تفریق.
💡 مثال: اگر ۳۴ کیک را بین ۲ نفر تقسیم کنیم، به هر کس ۳۸ کیک میرسد.
⚠️ حواست باشه: فقط کسر دوم معکوس میشود، کسر اول سر جای خود باقی میماند!
🤓 میدونستی؟ میدونستی علم کسرها از هزاران سال پیش توسط مصریان باستان برای اندازهگیری زمینهای کشاورزی بعد از طغیان رود نیل استفاده میشده؟
✨ جمعبندی: برای جمع و تفریق کسرها به مخرج مشترک نیاز داریم. ضرب کسرها با ضرب صورتها و مخرجها در هم انجام میشود. تقسیم کسر یعنی ضرب کسر اول در معکوس کسر دوم.
🧠خودت رو امتحان کن
۱با توجه به شکل، حاصل جمع ۲۵ و ۱۵ چقدر میشود؟
۲حاصل عبارت ترکیبی (۳۴ - ۱۲) × ۲۳ را به دست آورید.
۳اگر کسر ۴۷ را بر معکوس عدد ۲ ۱۳ تقسیم کنیم، حاصل چه میشود؟