نور خورشید از رنگهای مختلفی تشکیل شده است که در حالت عادی دیده نمیشوند.
تجزیه نور یعنی جدا شدن رنگهای سازنده نور از یکدیگر.
در طبیعت، قطرات ریز آب بعد از باران مثل منشور عمل کرده و نور را تجزیه میکنند و رنگین کمان میسازند.
💡 مثال: وقتی علی در یک روز آفتابی با آبفشان به هوا آب میپاشد، رنگین کمان کوچکی را در مهآب میبیند.
⚠️ حواست باشه: یادتان باشد رنگین کمان یک جسم نیست، بلکه یک پدیده نوری است که به دلیل تجزیه نور ایجاد میشود.
۲📌جادوی عدسیها و کانون نور
عدسیها میتوانند نور را جمع کنند و آن را در یک نقطه متمرکز کنند.
نقطهی روشنی که نور در آن جمع میشود، کانون عدسی نام دارد.
فاصله بین وسط عدسی تا کانون، برای هر عدسی متفاوت است (فاصله کانونی).
عدسیها میتوانند تصویر اجسام را بزرگ، کوچک یا حتی وارونه نشان دهند.
💡 مثال: استفاده از ذرهبین برای خواندن نوشتههای خیلی ریز روی یک سکه قدیمی.
✍️ مثال حلشده: سارا دو ذرهبین دارد. یکی ضخیم و یکی نازک است. او میخواهد بداند کدامیک سریعتر روی کاغذ نقطه روشن (کانون) ایجاد میکند؟
سارا هر دو ذرهبین را جلوی نور خورشید میگیرد.
فاصله هر عدسی تا کاغذ را تغییر میدهد تا روشنترین نقطه ایجاد شود.
او متوجه میشود فاصله کانون هر عدسی با دیگری فرق میکند.
✅ هر دو عدسی کانون دارند، اما فاصله کانون آنها تا وسط عدسی متفاوت است.
🤓 میدونستی؟ میدونستی؟ تلسکوپهای غولپیکر برای دیدن ستارههای دوردست، از عدسیهای بسیار بزرگی استفاده میکنند تا نور ضعیف ستارهها را جمع کرده و تصویر آنها را برای ما بزرگ کنند!
✨ جمعبندی: نور خورشید با برخورد به منشور یا قطرات آب تجزیه شده و رنگهایش جدا میشوند. عدسیها با جمع کردن نور در کانون، میتوانند تصویر اجسام را تغییر دهند. وسایلی مثل عینک، میکروسکوپ و دوربین عکاسی همگی از عدسی استفاده میکنند.
🧠خودت رو امتحان کن
۱پیمان در آزمایشگاه علوم، یک تکه شیشه مثلثی شکل به نام منشور را جلوی نور خورشید گرفت و متوجه شد نور به رنگهای مختلف تبدیل شده است. این اتفاق چه نام دارد؟
۲مریم یک لیوان آب دارد و یک نقاشی از یک ماهی را پشت آن قرار میدهد. اگر مریم لیوان را آرامآرام از جلوی نقاشی دور کند، چه اتفاقی برای تصویر ماهی میافتد؟