بسمه تعالی
نام و نام خانوادگی: ........................نگارش فارسی • پایه‌ی ششمدبستان ..........................آموزگار: ..............تاریخ: ........................⏱ زمان: ۳۵ دقیقهارزشیابی توصیفی: ................
خ.خ = خیلی خوب • خ = خوب • ق.ق = قابل قبول • ن = نیاز به تلاش بیشتر

کاربرگ هوشمند نگارش و درک متن: هفت خان رستم

آزموننگارش فارسیپایه‌ی ششمدرس ۵: هفت خان رستم⏱ زمان: ۳۵ دقیقهسخت
سلام دوست عزیز و تلاشگر پایه‌ی ششم! آماده‌ای تا با هم به دنیای شاهنامه سفر کنیم و مهارت‌های نگارشی‌ات را به چالش بکشی؟
ردیفسؤالاتارزشیابی
۱
درست یا نادرست بودن جمله‌ها را مشخص کنید.
الف)عبارت «صد بار بهت گفتم» نمونه‌ای از مبالغه در گفتار است که برای تأکید بیشتر به کار می‌رود.درستنادرست
ب)کنایه‌ی «آب در هاون کوبیدن» یعنی انجام دادن کار بسیار مفید و نتیجه‌بخش.درستنادرست
ج)واژه‌ی «بنابراین» برای نشان دادن علت و نتیجه بین دو جمله استفاده می‌شود.درستنادرست
د)در توصیف یک مکان، فقط استفاده از حس بینایی کافی است و نیازی به حواس دیگر نیست.درستنادرست
ه)معنای نزدیک کنایه‌ی «آب در هاون کوبیدن» همان عمل کوبیدن آب با دسته‌ی هاون است، اما معنای دور و اصلی آن کار بیهوده و بی‌نتیجه انجام دادن است.درستنادرست
و)در نوشتن یک متن توصیفی جذاب، بهتر است فقط به حس بینایی تکیه کنیم و حواس دیگر را به کار نگیریم.درستنادرست
خ.خخق.قن
۲
پاسخ صحیح را انتخاب کنید.
الف)کدام گزینه معنای کنایه‌ی «نوش‌دارو بعد از مرگ سهراب» را به درست‌ترین شکل نشان می‌دهد؟
الف) انجام کار مفید در زمان مناسبب) کاری که دیگر فایده و سودی ندارد و خیلی دیر انجام شده استج) کمک کردن به دوستان در روزهای سختد) درمان سریع بیماری با داروهای گیاهی
ب)اگر بخواهیم در توصیف یک روز بارایی در پاییز از «حس بویایی و شنوایی» با هم استفاده کنیم، کدام جمله مناسب‌تر است؟
الف) صدای شرشر باران روی برگ‌ها می‌آمد و بوی خاک نم‌خورده در هوا پیچیده بود.ب) باران تندی می‌بارید و هوا سرد بود.ج) برگ‌های زرد روی زمین ریخته بودند و آسمان ابری بود.د) باران شروع شد و مردم چترهایشان را باز کردند.
ج)کدام جمله ارتباط علت و معلولی را با واژه‌ی «بنابراین» به درستی نشان داده است؟
الف) مدادان شکست، بنابراین فردا به مدرسه می‌روم.ب) کتاب را باز کردم، بنابراین دوستم آمد.ج) خورشید غروب کرد، بنابراین خورشید در آسمان بود.د) هوا خیلی سرد بود، بنابراین لباس گرم پوشیدم.
د)کدام واژه یا اصطلاح از متن درس «هفت خان رستم» نام اسب معروف و وفادار رستم است؟
الف) رخشب) سهرابج) نوش‌دارود) هاون
ه)کدام گزینه بازنویسی درست‌تری برای بیت «چو رستم بر آن اسب باره نشست / همان روی ایران بپوشید دست» است؟
الف) وقتی رستم سوار بر اسب شد، آماده‌ی حرکت به سوی ایران گشت.ب) رستم اسبش را گم کرد و دستش زخمی شد.ج) رستم از اسب پیاده شد و جنگ را رها کرد.د) اسب رستم فرار کرد و کسی او را ندید.
خ.خخق.قن
۳
پاسخ کوتاه به پرسش‌های مفهومی
الف)اگر بخواهیم مفهومی مثل «بسیار تشنه بودن» را به صورت مبالغه‌آمیز بیان کنیم، می‌توانیم از چه عبارتی استفاده کنیم؟
ب)در جمله‌سازی با واژه‌ی «بنابراین»، آیا جمله‌ی دوم علتِ جمله‌ی اول است یا نتیجه‌ی آن؟
خ.خخق.قن
۴
داستان کوتاه و چالش‌های نگارشی آن
📖 سارا داشت برای مسابقه‌ی انالنویسی مدرسه آماده می‌شد. او می‌خواست داستان گذر از یک جنگل تاریک را بنویسد. او روی میز اتاقش نشسته بود، قلم را برداشت و فکر کرد چطور از حواس پنجگانه استفاده کند تا نوشته‌اش زنده به نظر برسد.
الف)سارا در متن خود نوشت: «صدای شکستن شاخه‌ی خشک زیر پا سکوت جنگل را شکست و بوی تند چوب خیس به مشام می‌رسید.» سارا از کدام حواس در این جمله استفاده کرده است؟ دلیلت را بنویس.
✍️ دلیلم:
ب)اگر سارا می‌خواست جمله‌ای با مبالغه بنویسد که ترس از تاریکی جنگل را بیشتر نشان دهد، کدام جمله مناسب‌تر است؟ دلیلت را بنویس.
جنگل تاریک بود و درختان بلندی داشت.از ترس قلبم داشت از سینه‌ام بیرون می‌پرید و تاریکی همه‌ی دنیا را بلعیده بود.درختان جنگل سایه‌های بزرگی روی زمین انداخته بودند.ماه در آسمان می‌درخشید و راه را روشن می‌کرد.
✍️ دلیلم:
ج)آیا جمله‌ی آرش درباره‌ی کفشش یک مبالغه است؟
بله، زیرا اغراق کرده است.خیر، یک واقعیت علمی است.
✍️ دلیلم:
خ.خخق.قن
۵
پاسخ تشریحی و بازنویسی شعر
الف)بیت «به تنهایی اندر یکی گور شد / ز بهر پسر زار و رنجور شد» را به نثر ساده و روان بازنویسی کن و بگو پیام آن چیست؟
ب)چرا نویسنده‌ها در متن‌های داستانی و توصیفی از حواس پنجگانه (مثل بویایی، چشایی و لامسه) در کنار حس بینایی استفاده می‌کنند؟ چه تأثیری روی خواننده دارد؟
خ.خخق.قن
۶
اشتباه دانش‌آموز فرضی را پیدا کن و دلیل آن را بنویس.
علی درباره‌ی جمله‌ی «امروز از شدت گرما مغزم داشت می‌سوخت» گفت که این یک جمله‌ی کاملاً واقعی و علمی است. اشتباه علی کجاست؟ درست آن را بنویس و توضیح بده.
✏️ علی گفت: مغز انسان در هوای گرم واقعاً آتش می‌گیرد و می‌سوزد پس این جمله مبالغه نیست.
خ.خخق.قن
ارزشیابی کلی آموزگار: ......................................................................