خاک در طول سالیان دراز از خرد شدن سنگ‌ها و تغییر شیمیایی آن‌ها به وجود می‌آید.
تغییرات دما و یخ زدن آب در شکاف سنگ‌ها باعث شکستن آن‌ها می‌شود.
ریشه‌ی گیاهان هم با رشد کردن در لابه‌لای سنگ‌ها آن‌ها را خرد می‌کند.
💡 مثال: علی وقتی در حیاط مدرسه به ریشه‌های تنومند درخت کنار باغچه نگاه می‌کرد، متوجه شد که ریشه‌ها چه قدرتمند می‌توانند سنگ‌های بزرگ را بشکنند.
۲📌شناخت انواع خاک و ویژگی‌های آن‌ها
ذرات خاک رنگ و اندازه‌های متفاوتی دارند و با ذره‌بین به خوبی دیده می‌شوند.
خاک رس ریزترین ذرات و ماسه درشت‌ترین ذرات را دارد.
گیاخاک از پوسیدن باقی‌مانده‌ی گیاهان درست می‌شود و خاک را تقویت می‌کند.
آب در ماسه سریع‌تر نفوذ می‌کند، اما خاک رس آب را بیشتر در خود نگه می‌دارد.
💡 مثال: زهرا در گلدان خانه دید که خاک باغچه‌اش تیره‌رنگ است چون گیاخاک زیادی دارد و به رشد گل کمک می‌کند.
۳📌فرسایش و محافظت از خاک
پدیده‌ی فرسایش یعنی جابه‌جا شدن و از بین رفتن خاک با ارزش توسط آب و باد.
کاشت درختان و گیاهان بهترین راه برای جلوگیری از فرسایش خاک در زمین‌های شیب‌دار است.
💡 مثال: در روزهای بارانی پاییزی، سارا دید که آب باران خاک‌های باغچه کنار جدول خیابان را با خودش می‌برد.
🤓 می‌دونستی؟ می‌دونستی برای تشکیل فقط یک سانتی‌متر خاک سالم و باارزش در طبیعت، گاهی صدها سال زمان لازمه؟ پس باید خیلی مراقب خاک باشیم!
✨ جمع‌بندی: خاک از خرد شدن سنگ‌ها در طول سالیان دراز و با کمک آب، باد، یخ و ریشه گیاهان ساخته می‌شود. ذرات خاک شامل رس، ماسه و خاک باغچه از نظر اندازه، رنگ و میزان نفوذ آب با هم فرق دارند. فرسایش خاک یعنی جابه‌جا شدن خاک توسط آب و باد که با کاشت گیاهان می‌توان جلوی آن را گرفت.
🧠خودت رو امتحان کن
۱سارا و دوستانش در آزمایشگاه مدرسه نمونه‌های خاک را در لیوان‌های آب ریختند و هم زدند. به نظر شما ذرات کدام نوع خاک زودتر از بقیه ته نشین می‌شوند؟
۲کدام عامل نقش بسیار مهمی در نگهداری خاک و جلوگیری از فرسایش آن در تپه‌ها و زمین‌های شیب‌دار دارد؟