بسمه تعالی
نام و نام خانوادگی: ........................علوم تجربی • پایه‌ی پنجمدبستان ..........................آموزگار: ..............تاریخ: ........................⏱ زمان: ۴۰ دقیقهارزشیابی توصیفی: ................
خ.خ = خیلی خوب • خ = خوب • ق.ق = قابل قبول • ن = نیاز به تلاش بیشتر

کارآگاهان نور و رنگین‌کمان!

آزمونعلوم تجربیپایه‌ی پنجمدرس ۳: رنگین کمان⏱ زمان: ۴۰ دقیقهمتوسط
سلام دوست عزیز و دانشمند من! بیایید با هم به دنیای شگفت‌انگیز نور، رنگ‌ها و عدسی‌ها سفر کنیم و رازهای آن‌ها را کشف کنیم.
ردیفسؤالاتارزشیابی
درست یا نادرست؟ جملات زیر را به دقت بخوان.
۱
۱قطرات ریز آب در هوا پس از باران مانند منشور عمل می‌کنند و نور خورشید را تجزیه می‌کنند.
درست ◯نادرست ◯
خ.خخق.قن
۲
۲عدسی‌ها (ذره‌بین) نور خورشید را در یک نقطه جمع می‌کنند که به آن کانون عدسی می‌گویند.
درست ◯نادرست ◯
خ.خخق.قن
۳
۳عدسی‌های مختلف با هم تفاوت دارند و فاصله کانونی آن‌ها یکسان نیست.
درست ◯نادرست ◯
خ.خخق.قن
۴
۴اگر نور خورشید به قطرات ریز آب در هوا بتابد، فقط رنگ قرمز در آسمان دیده می‌شود.
درست ◯نادرست ◯
خ.خخق.قن
جاهای خالی را با کلمات مناسب پر کنید.
۵
۵به جدا شدن رنگ‌های گوناگون سازنده نور از یکدیگر، نور می‌گویند.
خ.خخق.قن
۶
۶برای تجزیه کردن نور خورشید در آزمایشگاه، معمولاً از وسیله‌ای شیشه‌ای به نام استفاده می‌کنیم.
خ.خخق.قن
گزینه‌ی درست را انتخاب کنید.
۷
۷سارا روز جمعه در حیاط خانه‌شان با آب‌فشان باغچه، آب را پودر کرد و رو به خورشید ایستاد تا رنگین‌کمان بسازد. کدام پدیده به تشکیل رنگین‌کمان کمک کرده است؟
بازتاب نور از روی زمین خیسشکست و تجزیه نور خورشید توسط قطرات ریز آبجذب تمام رنگ‌های نور توسط آب‌فشان
خ.خخق.قن
۸
۸آرش می‌خواهد نوشته‌های ریز کتاب را به کمک ذره‌بین به خوبی بزرگ کند. او ذره‌بین را چگونه باید نگه دارد؟
چسبیده به صفحه کتاب بدون حرکتدر فاصله مناسب تا نوشته‌ها تا تصویر بزرگ‌تر دیده شودرو به سمت آسمان و پشت به کتاب
خ.خخق.قن
۹
۹کدام‌یک از وسایل زیر از عدسی برای کار خود استفاده نمی‌کند؟
میکروسکوپخط‌کش پلاستیکی سادهعینک طبی
خ.خخق.قن
۱۰
۱۰مریم می‌خواهد با استفاده از ذره‌بین، نور خورشید را روی یک کاغذ متمرکز کند و کانون عدسی را پیدا کند. او باید فاصله‌ی ذره‌بین تا کاغذ را چگونه تنظیم کند تا نقطه روشن و کوچکی ایجاد شود؟
فاصله مهم نیست، فقط باید ذره‌بین را به کاغذ بچسباند.باید ذره‌بین را آنقدر جابجا کند تا نور خورشید روی کاغذ به کوچک‌ترین و روشن‌ترین نقطه (کانون) برسد.باید ذره‌بین را خیلی دور از کاغذ نگه دارد تا تصویر شمع تشکیل شود.
خ.خخق.قن
۱۱
۱۱کدام گزینه نشان‌دهنده‌ی کاربرد عدسی در زندگی است که به افراد کم‌بینا کمک می‌کند؟
کلید و پریز برقعینک طبیدماسنج دیواری
خ.خخق.قن
۱۲
۱۲پدیده‌ی تجزیه نور توسط منشور، رنگ‌های سازنده نور خورشید را از یکدیگر جدا می‌کند. کدام رنگ در بالای طیف رنگین‌کمان (یا نور تجزیه‌شده) معمولاً دیده می‌شود؟
بنفشقرمزسبزآبی
خ.خخق.قن
۱۳
۱۳آرش می‌خواهد نوشته‌های ریز کتاب را به کمک ذره‌بین به خوبی بزرگ کند. او باید ذره‌بین را چگونه نگه دارد؟
چسبیده به صفحه کتابدر فاصله مناسب و مشخصی بالای نوشته تا تصویر بزرگ و واضح دیده شودبسیار دور از کتاب طوری که نور قطع شودفرقی نمی‌کند چطور نگه دارد
خ.خخق.قن
پاسخ کوتاه بدهید.
۱۴
۱۴به نقطه‌ی روشنی که از جمع شدن نور خورشید توسط ذره‌بین روی کاغذ ایجاد می‌شود، چه می‌گویند؟
خ.خخق.قن
۱۵
۱۵نام دو وسیله از وسایل زندگی روزمره که در آن‌ها از عدسی استفاده می‌شود را بنویسید.
خ.خخق.قن
۱۶
۱۶پدیده‌ی تجزیه نور توسط منشور، رنگ‌های سازنده نور خورشید را از یکدیگر جدا می‌کند. کدام رنگ در بالای طیف نور تجزیه شده معمولاً قرار دارد؟ نام ببرید.
خ.خخق.قن
خطایابی: اشتباه دوستت را پیدا کن و درست آن را بنویس.
۱۷
۱۷اشتباه نیما کجاست؟ توضیح بده.
✏️ نیما گفت: «منظره‌ی رنگین‌کمان در آسمان به این دلیل دیده می‌شود که ابرها رنگ‌های مختلف را نقاشی می‌کنند و بعد از باران آن‌ها را نشان می‌دهند.»
خ.خخق.قن
توضیح مفهومی: با زبان خودت پاسخ بده.
۱۸
۱۸اگر یک لیوان پر از آب را جلوی یک نقاشی کوچک از ماهی بگیریم، وقتی لیوان را به جلو و عقب ببریم، شکل ماهی تغییر می‌کند یا جهتش برعکس دیده می‌شود. به نظر شما چرا این اتفاق از پشت لیوان آب می‌افتد؟
خ.خخق.قن
۱۹
۱۹تصور کن در یک روز آفتابی پس از یک باران بهاری، در حیاط مدرسه ایستاده‌ای و رنگین‌کمان زیبایی را در آسمان می‌بینی. با استفاده از آموخته‌های این درس، به دوستت توضیح بده که این رنگین‌کمان چگونه در آسمان تشکیل شده است.
خ.خخق.قن
به پرسش زیر پاسخ کامل بده و دلیل آن را بنویس.
۲۰
۲۰چرا وقتی از پشت یک لیوان پر از آب به یک تصویر یا نوشته نگاه می‌کنیم، گاهی تصویر بزرگ‌تر یا برعکس دیده می‌شود؟
✍️ دلیلم:
خ.خخق.قن
داوری کن؛ حق با کیست؟
۲۱
۲۱حق با کدام یک است؟ دلیلت را بنویس.
💬 علی می‌گوید: «دوربین عکاسی و میکروسکوپ وسایلی هستند که در ساخت آن‌ها از عدسی استفاده شده است.»
💬 رضا می‌گوید: «خیر، در ساخت دوربین عکاسی و میکروسکوپ اصلاً از عدسی استفاده نمی‌شود و فقط از آینه استفاده می‌کنند.»
خ.خخق.قن
ارزشیابی کلی آموزگار: ......................................................................