بسمه تعالی
نام و نام خانوادگی: ........................فارسی • پایه‌ی پنجمدبستان ..........................آموزگار: ..............تاریخ: ........................⏱ زمان: ۳۰ دقیقهارزشیابی توصیفی: ................
خ.خ = خیلی خوب • خ = خوب • ق.ق = قابل قبول • ن = نیاز به تلاش بیشتر

کاربرگ هوش و درک مطلب: ریشه‌داری و غرور

آزمونفارسیپایه‌ی پنجمدرس ۵: چنار و کدوبُن⏱ زمان: ۳۰ دقیقهمتوسط
سلام دوستِ باهوش من! آماده‌ای با دقت در حکایت چنار و کدوبُن، به عمق واژه‌ها و پیام‌های زیبای این درس سفر کنیم؟
ردیفسؤالاتارزشیابی
واژه‌شناسی و شناخت مفاهیم حکایت
۱
۱در حکایت «چنار و کدوبُن»، کدو پس از بالا رفتن از درخت چنار، به او گفت: «تو چه قدر مغروری که پس از سال‌ها هنوز به این پایه از رشد نرسیده‌ای!» چنار با آرامش به او پاسخ داد: روزگار و سختی‌های زمانه مشخص می‌کند که چه کسی استوار و ریشه‌دار است و چه کسی با اولین باد و توفان از بین می‌رود. در اینجا کدو نماد غرور و شتاب‌زدگی است و درخت کهن‌سال چنار نماد و اصالت است.
خ.خخق.قن
۲
۲در جمله‌ی «پادشاه دستور داد وزیر و دربار به سخنان مرد روستایی گوش دهند»، جای خالی با کدام واژه‌ی کتاب کامل می‌شود؟
خ.خخق.قن
۳
۳کشاورز با دقت و از مزرعه‌ی خود مراقبت می‌کرد تا گیاهان به خوبی رشد کنند.
خ.خخق.قن
درک مطلب و مقایسه‌ی رفتار شخصیت‌ها
۴
۴کدام گزینه‌ی انحرافی، علت اصلی خندیدن کدو به درخت چنار را در حکایت به نادرستی بیان کرده است؟
چون چنار نتوانسته بود در مدت بیست روز به اندازه‌ی کدو رشد کند و بالا برود.چون کدو تصور می‌کرد سرعت رشد زیاد، دلیل بر برتری و بزرگی واقعی او بر چنار است.چون کدو فکر می‌کرد درختان کهن‌سال دیگر نیازی به نور خورشید و آب ندارند.چون کدو با دیدن تنومندی و ریشه‌ی عمیق چنار، از ضعیف بودن خود ترسیده بود.
خ.خخق.قن
۵
۵اگر بخواهیم رفتار درخت چنار در برابر ادعاهای خودنمایانه‌ی کدو را با یکی از ضرب‌المثل‌های اصیل ایرانی مقایسه کنیم، کدام مثل مناسب‌تر است؟
جوجه را آخر پاییز می‌شمارند.آدم خجالتی، خانه‌اش را گم می‌کند.با یک گل بهار نمی‌شود.برگ درختان سبز در نظر هوشیار، هر ورقش دفتری است معرفت کردگار
خ.خخق.قن
۶
۶کدام گزینه نشان‌دهنده‌ی دلیل اصلی پاسخ خردمندانه‌ی درخت چنار به کدو است؟
ترس چنار از رشد سریع کدوآگاهی چنار از عمر کوتاه و بی‌بنیاد کدو در هنگام تندبادحسادت چنار به زیبایی برگ‌های کدوتلاش چنار برای بالا رفتن از دیوار
خ.خخق.قن
تحلیل و داوری درباره‌ی رفتارها
۷
۷دو دانش‌آموز درباره‌ی پاسخ درخت چنار به کدو گفت‌وگو می‌کنند: نظر آریا: «چنار نباید به حرف‌های کدو گوش می‌داد یا جوابش را می‌داد؛ چون کدو خیلی کوچک بود و نباید به او اهمیت می‌داد.» نظر مینا: «پاسخ آرام و منطقی چنار به کدو بهترین روش بود؛ چون چنار با زبان نرم به کدو یادآوری کرد که ارزش واقعی با گذشت زمان و پایداری در برابر سختی‌ها سنجیده می‌شود، نه با رشد چندروزه.» به نظر شما حق با کیست؟ دلیلت را بنویس.
💬 آریا
💬 مینا
خ.خخق.قن
پاسخ تشریحی و استنباطی
۸
۸در زندگی واقعی، گاهی می‌بینیم فردی در کاری (مثل درس خواندن یا ورزش کردن) خیلی سریع پیشرفت می‌کند و به دیگران فخرفروشی می‌کند. با توجه به پیام حکایت «چنار و کدوبُن»، چرا این نوع موفقیت‌های شتاب‌زده قابل اعتماد نیستند؟ با زبان خودت توضیح بده.
خ.خخق.قن
۹
۹اگر در زندگی واقعی کسی مانند کدو در داستان، به خاطر موفقیت خیلی سریع یا ثروت ناگهانی‌اش به دیگران مغرور شود و آن‌ها را تحقیر کند، با توجه به پیام حکایت «چنار و کدوبُن»، چه عواقبی در انتظار اوست؟ با زبان خودت مفصل توضیح بده.
خ.خخق.قن
ارتباط پیام درس با موقعیت‌های تازه
۱۰
۱۰امیرحسین در مسابقه‌ی نقاشی مدرسه‌اش بدون تمرین زیاد و فقط با تقلید از روی کار یک نفر دیگر، برنده‌ی جایزه‌ی اول شد و به دوستانش گفت: «دیدید من بدون زحمت از همه‌ی شما بهتر شدم!» با توجه به مفهوم درس، رفتار امیرحسین را نقد کن و دلیل بیاور که چرا این غرور اشتباه است.
✍️ دلیلم:
خ.خخق.قن
درست یا نادرست واژه‌ها و مفهوم
۱۱
۱۱در حکایت «چنار و کدوبُن»، کدو به دلیل ریشه‌دار بودن و اصالتش به خود می‌بالید.
درست ◯نادرست ◯
خ.خخق.قن
۱۲
۱۲واژه‌ی «زر» در متن درس به معنای طلا و جواهرات به کار رفته است.
درست ◯نادرست ◯
خ.خخق.قن
تحلیل خطای یادگیری (خطایابی)
۱۳
۱۳اشتباه تحلیل سارا کجاست؟ درستش را بنویس و توضیح بده.
✏️ سارا گفته است: «منظور از اینکه کدو در مدتی کوتاه به بالای چنار رسید این است که هرکس سریع‌تر رشد کند، پایدارتر و قدرتمندتر خواهد بود و درختان کهسال دیگر ارزشی ندارند.»
خ.خخق.قن
ارزشیابی کلی آموزگار: ......................................................................